Werkblad · ACT & IFS
Het Spiegelmodel
Een instrument om eerlijk naar jezelf te kijken — en bewust te kiezen welke kant je op wilt.
Vastgelopen? Boos, bang of overweldigd? Het Spiegelmodel helpt je om te zien welk deel van jou zich meldt, wat dat deel voor je probeert te doen, en welke twee wegen er voor je liggen — de weg van de automatische reflex, of de weg van wat écht belangrijk is.
De situatie
Wat is er aan de hand? Beschrijf feitelijk wat er gebeurde.
Welk deel meldt zich?
Geef het een naam — de Perfectionist, Pleaser, Criticus, Controleur, het Kleine kind…
Wat probeert dit deel voor je te doen of voorkomen?
Wat voel ik fysiek?
Waar in je lichaam merk je dit deel op?
De twee wegen
Wegbewegend gedrag
Wat doe ik vanuit de automatische reflex van dit deel?
Toenaderend gedrag
Wat zou ik doen vanuit mijn waarden — terwijl ik het deel meeneem?
Wat triggert me?
Welke gedachten of gevoelens trekken mij richting links?
Waarden & helpers
Wat is belangrijk? Wat helpt mij naar rechts?
Hoe gebruik je dit werkblad?
Het werkblad is ontworpen voor een rustig moment van zelfonderzoek — alleen, of samen met een coach of therapeut.
- Begin met de situatie. Beschrijf feitelijk wat er gebeurde, alsof een camera het opnam. Niet de interpretatie, maar de gebeurtenis.
- Onderzoek welk deel zich meldt. Geef het een naam. Door het te benoemen, ontmeng je jezelf ervan — je bent het niet, je hébt het.
- Kijk naar de twee wegen. Wat doe je automatisch (links)? En wat zou je doen vanuit je waarden (rechts)?
- Sluit af met triggers en helpers. Wat trekt je naar links, en wat helpt je naar rechts?
Het invullen is geen test. Schrijf wat opkomt. Soms wordt iets pas helder als je het opschrijft.
Wat is een 'deel'?
In het Internal Family Systems-model (IFS) bestaat je innerlijk uit verschillende delen — denk aan de stem die zegt dat je harder moet werken, of het stuk in jou dat zich terugtrekt bij conflict.
Deze delen hebben bijna altijd een goede bedoeling: ze proberen je te beschermen. Door een deel te zien en te benoemen, kun je er een relatie mee aangaan — in plaats van erdoor overgenomen te worden.
Het 'Zelf' is dat wat over al die delen heen kijkt. Rustig, nieuwsgierig, in staat om te kiezen.
Wat is het Keuzepunt?
Het Keuzepunt komt uit Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Het is een bewuste pauze waarin je kunt zien dat er altijd twee richtingen zijn:
Naar links — de automatische route, waar een beschermend deel het stuur overneemt. Dit voelt vaak vertrouwd, maar leidt niet altijd waar je wilt zijn.
Naar rechts — de route die past bij wat voor jou belangrijk is. Deze vraagt om bewustzijn en om samenwerking met je delen.
De automatische route hoeft niet afgesloten te worden. Je deel heeft een goede reden voor wat het doet. Maar in het Keuzepunt kies jij — bewust, in het moment.
Bron & inspiratie
Dit werkblad combineert het Keuzepunt uit ACT met de delen-benadering uit IFS, zoals beschreven in Innerlijk Werkboek van Denise Matthijssen (Boom, 2026).